Nieuws

'Weg van de gekte fotograferen'

Ad van Denderen is minder geïnteresseerd in persfotografie, wil ‘weg van de gekte’ fotograferen en niet tegelijkertijd met honderden andere fotografen op een plek zijn ‘als de pleuris uitbreekt’. Juist de vraag waarom dingen zijn gebeurd interesseert hem en daar zoekt hij dan zijn beelden bij: ‘Het is een langzaam proces, ik probeer mijn projecten zo goed mogelijk in te vullen, ik omcirkel mijn onderwerp en kom steeds dichterbij de kern.’ Zijn project ‘So blue, so blue’ verschijnt in boekvorm en in juni 2008 is er een expositie in het Nederlands Fotomuseum te Rotterdam.

Rubberboot, Port Said, Egypte, uit de serie: So blue, so blue

Voor ‘So blue, so blue’ reisde hij naar landen rond de Middellandse zee. Van Denderen: ‘Zeventien landen aan hetzelfde water, maar die oh zo verschillend zijn als het gaat om religie, politiek, toerisme, globalisme. Al die landen hebben door de eeuwen heen veel met elkaar te maken gehad en ik heb gekeken hoe ze er nu voor staan.‘

‘Ik ga heel open naar de plekken toe die ik wil fotograferen en zoek dan naar iets waar ik me op kan focussen. Bijvoorbeeld in Israel en de bezette gebieden zijn er voortdurend conflicten over land; daar focus ik me dan op, dat is de rode lijn. Er zijn aanslagen, mensen claimen land, er worden villa’s gebouwd op Palestijns gebied en in het straatbeeld zie je billboards van makelaars. Ik wil weten wat het betekent als een Palestijn op de West-Bank die op de universiteit werkt zes uur reist over een afstand van 40 kilometer.’

Aanslag op pool- en gokhal in Tel Aviv, uit de serie: So blue, so blue

Een meer verstilde aanpak

In ‘So blue, so blue’ werkte Van Denderen in kleur en met een middenformaat camera, een Mamiya. Een andere aanpak dan in zijn eerdere projecten, waarin hij meestal in zwart wit en met een kleinbeeld Leica camera werkte. ‘Deze aanpak verstilt meer’, aldus Van Denderen. ‘Ik heb behoefte aan minder emotioneel beeld, ik wil meer afstand hebben. Met mijn kleinbeeld Leica camera zat ik bovenop de gebeurtenissen. Door een paar stappen terug te doen overzie je de dingen beter.‘


Meer dan eendimensionale emotie

‘Ik ga op zoek naar beelden die meer laten zien dan een eendimensionale emotie, die verder gaan dan persfotografie. In mijn foto’s wil ik niet meteen alles laten zien, ik wil beeld maken waarbij mensen zich dingen afvragen. En ik zoek naar beeld waarin terugkomt wat ik voelde toen ik daar was en dat zich niet meteen laat ontleden. Bijvoorbeeld in Kroatië vond ik de mensen naar binnen gekeerd, soms zelfs vijandig tegenover buitenstaanders. Ik heb een afzetting gefotografeerd en in de samenstelling van een serie triggert dat de foto’s die ervoor en erna komen.’


Legio mogelijkheden om iets te vertellen

Van Denderen is gemiddeld drie tot vier weken in een land, om uit te komen op een serie van vier tot tien beelden. ‘Een aanpak voor een serie ontstaat soms direct als ik op een plek ben, of vormt zich na een week of zelfs pas op het moment dat ik weer terugben in Nederland. Het is moeilijk om voorbij de clichés te gaan, om beeld te maken dat triggert, dat echt aankomt.’

‘Zo heb ik in Libanon een jaarlijkse boetedoening gefotografeerd. De heel heftige emoties vind ik minder interessant, ik ga op zoek naar het meer menselijke aspect van het onderwerp. Dat vond ik bijvoorbeeld in twee mannen die verweesd en bijna als homo’s de wereld instaren. Een bijzonder beeld, omdat dat zo beladen is in de Islamitische wereld.’

‘In de veertig jaar dat ik fotografeer kom ik steeds verder van de journalistieke fotografie te staan. Het gaat mij erom mensen ergens kennis van te laten nemen, mensen tot andere inzichten te brengen. En daar gebruik ik beelden voor. Ik heb bijvoorbeeld affiches van zelfmoordterroristen gefotografeerd en die foto’s heb ik als behang aan de muren geplakt. Ik zie mezelf dan meer als een ‘veredelde kopieermachine’ en de camera is daarbij voor mij niet heilig. Als je iets te vertellen hebt zijn de mogelijkheden legio, het gaat om de vraag: heb je iets te vertellen?’


Man met pistool, uit de serie: "Tot in het Paradijs"
(zelfmoordterrorist, West-Bank)

Geëngageerde houding en vastberadenheid

Op 25 januari ontving Van Denderen de oeuvre-prijs beeldende kunst (40.000,- euro). De jury prijst Van Denderens consequent geëngageerde houding en de vastberadenheid waarmee hij te werk gaat: ‘Het zijn stuk voor stuk projecten van de lange adem, waarbij Van Denderen op elke locatie de tijd neemt om te kijken. Wat zijn foto’s interessant maakt is dat hij afstand neemt van de actualiteit en daar tegelijkertijd niet van loskomt. Hij trekt zijn eigen plan, is wars van clichés en zijn werk is verre van modieus.’

De jury heeft niet alleen grote waardering voor Van Denderens houding, ook is zij vol lof over de kwaliteit van zijn werk: ‘In het beeld laat hij de chaos toe en toch weet je als kijker waar het om gaat en waar op te letten. Van Denderen heeft een goede stijl, maakt mooie beelden, maar is niet het type van mooie plaatjes. Hij weet leed en esthetiek met elkaar te verbinden zonder in de valkuil te trappen van de zoektocht naar pure esthetiek.’

Bekijk ook de website www.go-no-go.nl over immigratie in Europa.

Ad van Denderen selecteert voor de National Geographic FotoCommunity de foto van de maand februari.